W krainie Ducha Gór. Mity i legendy o Krakonošu – reinterpretacja, próba odpoznania, pożytki edukacyjne

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest jednemu z zapomnianych i pomijanych zarówno w polskiej nauce o literaturze, jak i dydaktyce szkolnej problemów kultury polsko-czeskiego pogranicza. Zasadniczy temat to legenda Krakonosza (cz. Krakonoš, nm. Rübezahl), zwanego w Polsce także Duchem Gór lub Liczyrzepą bohatera legend polskich, czeskich i niemieckich Sudetów – w szczególności Karkonoszy. Przedstawione zostały analogie pomiędzy tym bohaterem a podobnymi – na zasadzie kulturowej konwergencji – postaciami obecnymi w mitologiach innych narodów, zwłaszcza Skandynawskiej. Materiał literacki uwzględniony w artykule to polskie teksty, wśród nich przede wszystkim: „Księga Ducha Gór” autorstwa Carla Hauptmanna, „Legendy o Liczyrzepie” zebrane przez Johanna Karla Augusta Musäusa oraz „Legenda o Schaff gotschach, Liczyrzepie i Kruczych Skałach” opracowana współcześnie przez Bartłomieja Grzegorza Salę. Kolejną część szkicu stanowi namysł nad możliwościami wykorzystania wyżej wymienionych tekstów na lekcjach poświęconych językowi i literaturze.